Ben bu alışverişimi tamamladığımda karantina başlamıştı. Haliyle ayakkabılarım bana ulaşmıştı ama giymek pek nasip olmamıştı. Ekim-Kasım aylarında havalar soğuyunca ben de giyinmeye başladım. Ama bu kez de ne olur ne olmaz diye çok sık dışarı çıkmadım. Güzelim botlarımı 4-5 kez anca giyinmiş oldum.

Yine bir sabah botumu giyinmek isterken önünde ufak bir açılma olduğunu gördüm. Çok üzüldüm. Hemen iade koşullarına uygun olarak paketledim ve incelenmek üzere Camper’e gönderdim. Yaklaşık bir aylık inceleme sonrası ürünün iadesini gerçekleştirdiler.

Evet, Camper sen bu saatten sonra lovemarkımsın. Hemen yeni bir mağazaya gidiyorum. Çünkü canım, seninle inanılmaz bir deneyim yaşadım. Teşekkür ederim.

Röportajı ben yapmıştım. Şerefiye Sarnıcı gerek konumu gerek mekan güzelliği olarak muazzam bir kültür tanıtım unsuru olacak.

Bu serginin küratörlüğünü üstlenen Mehmet Lütfi Şen, Şerefiye Sarnıcı’nın Ayasofya’dan, Yerebatan Sarnıcı’ndan daha eski bir tarihe sahip olduğunu, sarnıcın sergiler için çok uygun bir mekan olduğunu söylemişti. Süleyman Saim Tekcan’ın eserlerinin sergilendiği “Atlar, Hatlar ve Süleymanname Sergisi”ni gezerken, yerli ve yabancı turislerin nasıl ağzının açık kaldığını görmüştüm. Bunlar gerçekten sevindirici hamleler.

Sarnıcın 1600 yılık tarihi tecrübe edilmeyi hak ediyor. Yol düşürün, ailecek gidip, gezin, derim.

Yönetim gurusu merhum Peter Drucker “Pazarlamanın amacı satışı gereksiz kılmaktır” derdi. Kotler, Zirvedeki konuşmasında bu konuya açıklık getirerek, pazarlama işi profesyonelce yapılırsa satış için ekstra çaba harcamaya gerek olmayacağını söyledi. Konuşmalarında birkaç kez Drucker’a atıf yapınca, bir yönetim gurusu ile pazarlama üstadının arasındaki uyumu da tekrar görmüş oldum. Aslında Kotler A’dan Z’ye Pazarlama kitabında altını çizdiğim şu ifadeye yer vermişti; “Pazarlama, şirketin müşteri üretme departmanıdır”. Zirvede ise yine güzel bir cümle kurarak “Pazarlama, insanları mutlu etmektir” dedi.

Takip edebildiğim üç oturumun hepsinde aktif olarak Kotler vardı. Bu tarz etkinliklerden alışkın olduğumuz üzere, bir saat havalı konuşmalar yapıp gidenlerden olmadı. Her oturum başlığı özenle seçilmişti ve gerçekten uzmanlar, netameli, üstü kapalı, sloganik ifadelerden kaçınarak birer danışman gibi akatardılar bildiklerini. Yaklaşık on yıl önce Türkiye’ye geldiğinde bizim global markalarımızın olmaması gündemindeydi. Bu kez yine aynı konuyu farklı bir açıdan dile getirerek, havalanımızda bolca İtalyan markası gördüğünü ama Türk markalarına rastlamadığını söyledi. Eğer dedi Kotler “Sizinle çalışma olanağı bulursak bu konulara eğilebiliriz”.

Zirvedeki panelistler Amazon’la ilgili bir soruya çok şaşırdı. Amazon çalışanlarının önemli bir kısmının aylık gelirlerinin ortlamanın altında olmasını nasıl değerlendirdikleri soruldu. Bu sorudan önce Kotler sunumunda iki önemli hatırlatmada bulunmuştu. İnsan ve gezegen odaklı olun, dedi Kotler. Artık firma çalışanlarının çok önemli hale geldiğini, çalışan mennuniyetinin altını defaatle çizdi. Çalışan memnun değilse problemler çıkar demişti Kotler. Ama Dr. Fahim Kibria’nın Amazon sorusu panelistlerin askıda bıraktığı bir soru oldu. Nörobilimin pazarlamadaki rolü adlı sunmda Prof. Moran Cerf çok incelikli, detaylı bir sunum yaptı. Ondan aklımda kalan önemli bir cümleyi aktarayımi; “Düşündüğünüz her şeye inanmayın!”

Prof. Dr. İlber Ortaylı ile Philip Kotler’i yan yana düşünüp, bir araya getiren İTO’yu da ayrıca alkışlamak istiyorum. Youtube, Twitter ve kendi sitelerinden sunumları canlı olarak yayınladılar. İlber Hoca, kendisinden bekleneni yaptı ve Yıldız Çini Fabrikası’nın 1930’lu yıllarda ürettiği porselenlerde kullanılan desenlerin ve ürünlerin bugün cam, tekstil ve daha birçok sektörü etkileyen bir zarafet ve üretkenlikte çalışmış olduğunu hatırlattı. Ayrıca İstanbul’un binlerce yıllık geçmişinin onu zaten bir tarihi marka yapmaya yettiğini de hatırlattı. Zaten sonraki oturumlarda “İstanbul sizde hangi duyguyu çağrıştırıyor?” sorusunu Kotler, İstanbul demek tarih demektir minvalli bir açıklama ile yanıtladı.

Kotler’in, World Marketing Summit konuşmalarından aklımda kalanlar;

– Pazarlama artık daha fazla dijital olacak
– Markalama mı önemli pazarlama mı? Bence pazarlama daha önemli!
– Adidas’ta sadece 50 kişi sosyal medyadan sorumlu.
– Sürücüsüz otomobiller için marka konuşmak ne kadar doğru olacak? Şimdiye dek otomobiller için bütün marka stratejileri sürücüyü dikkate alıyordu. Peki ya şimdi?
– Öğrencilere tavsiyem çift anadal okusunlar. Finanstan anlamayan bir yönetici, pazarlamacı olmak eksikliktir.
– İyi bir toplum iyi eğitim alan ve sağlıklı bireylerin olduğu toplumdur.
– Senaryo pazarlaması kavramından hareketle bir ölçüde futuristik olmak zorundayız, dedi.

Kotler’in Türk firmalarına tavsiyeleri;

• En iyi olmaya odaklanın
• Hiçbir firma yıkılmayacak kadar güçlü değildir!
• İstanbul nasıl bir marka kurucu olabilir? Bu konuda planlama yapmak gerekir.

World Marketing Summit (Dünya Pazarlama Zirvesi), daha önce Japonya, Kanada, Kore ve Hindistan gibi dünyanın çeşitli ülkelerinde düzenlendi. Zirvede, “Stratejik Pazarlama”, “Pazarlamanın Geleceğini İstanbul’da İnşa Etmek”, “Nörobilimin Pazarlamadaki Öncü Rolü”, “Pazarlamada Big Data”, “Dijital Çağda ve Zor Zamanlarda 21. Yüzyıl Pazarlamanın Geleceği” ve “İstanbul’dan Dünya’ya Bir Markanın Serüveni” başlıklı konuşma ve paneller yapıldı.

Nutellalı Toplar (Nutop)

Malzemeler:

3 yemek kaşığı Nutella

1 çay bardağı ceviz

1 çay bardağı kuru üzüm

1 yemek kaşığı bal

1 çay kaşığı toz tarçın

1 paket vanilya

1 yemek kaşığı tereyağı

6 adet küçük kakaolu hazır kek

Hazırlanışı:

Nutellalar benmari usulü eritilir. Diğer tüm malzemeler ayrı bir kapta karıştırılır. Ortaya çıkan karışımdan küçük toplar yapılır. Bu toplar eritilmiş olan Nutella’ya bandırılır. Üzerlerine ceviz serpilir. Buzdolabında bir süre bekletilir ve servis edilir.

Peynir konusunda Kars ve Edirne’yi tercih ediyorum. Online olarak güvendiğim, ürün muhafazası iyi olan sitelerden alışveriş yapıyorum. memlekettengelsin.com bu konuda epey iş görüyor. Zeytin konusunda herkes Ege dese de ben Yusufeli zeytinini seviyorum. Onu da İnternetten bulduğum livanegida.com.tr adlı yerden temin ediyorum. Kayısı, dut, pestil gibi ihtiyaçlarım için de başvuru adresim Malatya. kayisiiste.com şimdiye dek başımı hiç ağrıtmadı.

Yoğurdumu kendim mayalamaya çalışıyorum. Hatta diyebilirim ki uzun zamandır eve market yoğurdu almıyorum. Yoğurt konusuna ve aldığım markalara sonraki yazılarda yer vermeyi düşünüyorum. Bugünlerde evde tereyağı yapmayla kafayı bozmuş durumdayım. Gelişme kaydedene kadar, tereyağını Kars’tan ve Trabzon’dan getirtmeye devam:)

Online alışverişler bu anlamda benim için çok ama çok faydalı. Sizin de önereceğiniz adresler varsa, lütfen paylaşın.

Çekoslovak güneşi, siyah inci, mimoza gibi isimleri var tatlılarının. İsimler zaten insanda meraka sebep oluyor. Tatlar desem onlar da enfes. Ofiste tatlı canavarları var. Bayıldılar resmen:) Ama bence efsane olan sarmalar. Yani anne sarmasının üstüne çıkmışlar diyeyim, siz anlayın:) Yemekler zaten gurme lezzetlerden oluşuyor. Üstüne özel ambalajlarda, sıcacık geliyorlar.

Mealbox’ın hikayesi  de şöyleymiş;  “Üç çalışan bekar, şehirli insan olarak, İstanbul’da sağlıklı ve lezzetli yemek hizmeti bulma konusunda sıkıntı çekiyorduk. Evde yemek yapmayı bilmeyenlerin zorunlu tercihi olan eve sipariş verme seçeneklerinde ise aradığımız lezzetleri, istediğimiz gibi bir sunumla ve servisle bulamıyorduk. Bulduklarımızdan ise yeterince memnun değildik. Bu noktada yalnız olmadığımızı ve çevremizde bir çok kişinin aynı durumda olduğunu fark ederek yeni bir iş kurmaya karar verdik.”

Şeflerinin  eline, kurucularının da fikrine sağlık. Yiyin gari:)

Ayakların derilerinin kalınlaşması hem görüntü olarak, hem de dikkat edilmediğinde çatlaklara dönüşebilen bir sorun olarak çıkabiliyor karşımıza. En basit deri sorunu kadınlar için çorapların kaçmasına neden olabiliyor. Daha ileri sorunlardan şimdilik bahsetmek istemiyorum. Zira derisi adeta susuzluktan çatlamış topraklara benzeyen ayakları ve bu nedenle insanların çektiği sıkıntıları görünce, ayaklarımızla ilgilenmemiz gerektiğini hatırlatmak istiyorum.

Ayakların temizliğine, bakımına özen gösterilmemesi sadece kişiyi bağlayan bir sorun değildir.Toplumu ilgilendiren, önemli bir hususiyeti vardır. Bu nedenle ayak bakımıyla ilgili ürünlere özel merakım var. Scholl‘u çıktığı günden beri takip ediyorum. Hakikaten reklamlarındaki gibi bir dokunuşla ayakları pürüzsüzleştirebiliyor mu? Banyolarda kullandığımız törpü, ponza taşından ne kadar farklı? Tüm bunları düşünürken Fikri Mühim ürünü denemem için gönderdi. Yaklaşık 1 haftadır akşamları kullanıyorum.

Derinin ince olduğu noktalara dikkat etmek gerekli kullanırken. Ben dikkat etmedim ve tahriş oldu. Ama ciddi bir durum yok. Bunun dışında itiraf etmeliyim ki çok başarılı bir ürün. Ayaklarımdaki farkı görünce bloga yazı yazma motivasyonu buldum. Gönül rahatlığıyla herkese öneririm.

Benim kullandığım ürün pembe bir Scholl Velvet Smooth Express Pedi Elektronik Ayak Törpüsü Elmas Taneleri adını taşıyordu.

Ayaklarınıza iyi bakın efendim. Deneyimleyenler isterse, yorumlarını burada paylaşabilir.

Alışveriş kavramının insanlık tarihi kadar eski olduğunu düşünürsek, benim yazacaklarım sadece pazar yeri değişikliğine dair bilgiler olacaktır. Öyle ya eskiden beri insanlar ihtiyaçlarını gidermek için aynı yöntemleri izlemedi mi? Sende et var ben de deri, sen de yağ var ben de yumurta, senin kol gücün var benim iş yerim vb. Materyallerin ihtiyaçlara binaen el değiştirmesi zamanla gelişerek mal, hizmet ve fikirlerin bir yerde toplanmasına yani pazar kavramına zemin hazırladı. Gerisini zaten biliyorsunuz. Bu alma-verme işlemlerinde alınanlara karşılık madenler verilmeye başladığında da sanırım insan kendi içindeki canavarla sık karşılaşma fırsatı buldu. Gümüş, altın, bölgesine göre maden çeşitleri ve nihayet para. Para dışındaki diğer araçlara öyle değer verdi ki süs yapıp tepesine, vücuduna takıp, gezdirdi. Hele altın, dünyanın kaderini değiştiren madenlerden biri bile oldu.

Burada Mansa Kanku Musa’yı anmadan geçmek olmaz. 1312 yılında o zamanlar kimselerin adını bile bilmediği bir ülkede yaşayan kral, tam anlamıyla iyiliğinin bedelini ödemiş ve altınlarıyla dünyanın kaderini değiştirmiştir. 31 yaşında kral olduğunda ülkesi dünya için çok önemli bir şeye sahipti. Tuz! Tuz satıyor, karşılığında ise altın alıyorlardı. Dünya tuz ihtiyacının yarısını karşılayan bu ülke elbette ki hatrı sayılır bir altın birikimine sahipti. Kaza sonucu çok sevdiği annesinin ölümüne neden olan Kral Musa, vicdan azabıyla kendini hayır-hasenata vermişti. 1324 yılında büyük bir kafileyle Hac’ca gitmek istedi. Büyük derken abartılı demek daha doğru olur. 60 bin kişilik bir kafile. Her biri 130 kilo altın yüklü 70 deve. Kutsal topraklara varması tam bir yıl süren yolculuk. Mısır’da konakladığında öyle çok altın dağıtır ki altın piyasasını çökertir. Soyguncuların ve Batının bunu duyması gecikmez. Hac dönüşü kafilesi soyulur. Borç alarak Mali’ye dönebilir ancak. Batı ise bu büyük fırsatı duyar duymaz soluğu yeni coğrafyada alır. Musa’nın doğal nedenlerle 50 yaşında ölmesinden sonra çıkan kavgalardan sonra altınlar ve taht en fazla iki kuşak daha sürer. Batının eline düşen Afrika, sömürge kavramıyla ve bitmez bahtsızlığı ile tanışır. Kanku Musa aşırı hayırseverliğinin bedelini dünya tarihini ve ülkesinin kaderini değiştirerek ödemiş olur.

Taşıma, muhafaza gibi birçok nedeniyle altın, gümüş, bakır vb.’nin yerini kağıtlar ve nihayet kartlar almaya başladığında insanoğlu da biraz rahat nefes aldı. Tabi kısa bir süre sonra kartlar, bankalar, kredi kartları için de güvenlik sorunları baş gösterse de yazılımcılar bu konulara el attığı için işler bilinçli kullanımla daha az riskli hale gelmeye başladı. Evet, elinize para değmeden sadece avuç içi kadar kartlarla alışverişin mümkün olduğu yıllardayız. Aslına bakarsanız bunu da aşıp, mobil uygulamalarla kartsız alıverişin kapıları zorlanalı da çok oldu ama o konuya yaygınlığın az olması nedeniyle girmeyeyim şimdilik.

Alışverişi pazarda ya da internette yapmak arasında bir fark yok. Temelde hepsinde aynı formül geçerli: karşılığını vermek kaydıyla, istediğin bir şeye legal yollarla sahip olmak. Nasıl ki pazarın incelikleri varsa elektronik alışverişin de incelikleri var. İnceliklerle birlikte bazı tecrübelerimi de aktarmak istiyorum.

1- Neye ihtiyacın olduğunu belirle

Bu safha kolay gibi görünse de aslında en zor aşamadır. Çünkü kış kapıya dayandı, ayakkabı almalıyım diye yola çıkıp, kendinizi şort almış olarak bulabilirsiniz. Dilimize ‘bolluk paradoksu’ olarak çevrilen kavramdan kaynaklı gayet insani bir davranıştır bunun nedeni. Eskiden sadece ihtiyaçları karşılamaya yönelik devirlerden, aldıklarının ihtiyaç olduğuna kendini ikna etme devrine geçişin sonuçları. Çeşitliliğin, doğru düşünce ile duygularımız arasında ördüğü duvarın etkileri. Kararlı ve bilinçli alışveriş sizi inanın diğer türlü olanlardan daha fazla mutlu edecektir. Facebook’ta önüme çıkan ve salata meraklısı bir tip olarak çeşit çeşit salatalar yapmamı sağlayacak ürünler almıştım zamanında. Sanırım en fazla 5-6 kez kullandım. Sonra eve gelen bir arkadaş çok beğenince ona verdim bayıla bayıla aldığım ürünü. Pratik ya da sudan ucuz reklamlarına kanıp, alacağınız ürünlere dikkat etmenizde fayda var yani.

2- Nereden alacağını iyi bil

Önümüze ilk gelen yerden alışveriş yapılmayacağını günlük hayatta iyi biliriz ama konu internet olunca basiretimiz birazcık bağlanıverir. Oysa almadan önce almak istediğiniz siteyi biraz araştırsanız, o bile cep kurtarıcı olacaktır. Yıllardır sektörde olan, markalaşmış, bildiğiniz yerlerden alışveriş yapmanız en güzeli olacaktır. Satış ve satış sonrası muameleleri için taahhütleri neler? Kolay iletişim kurabiliyor musunuz? Bir adresleri, telefonları hatta künyeleri olmayan yerler internetin işportacılarıdır. Yasal bütün mevzuatlara rağmen satışta, satış sonrasında yanıltıcı, tüketici dostu olmayan çok yer vardır. Bunlardan korunmak için gündelik hayat bilgilerinizi kullanın. Bir bilene sorun. Alacağınız ürün, yer ve fiyatlar hakkında kullanıcı yorumlarına mutlaka bakın. Hepsiburada.com, kliksa.com, n11.com, gittigidiyor.com, kitapyurdu.com vb. siteler rüşdünü ispat etmiş siteler. Her türlü ihtiyacınızı rahatlıkla, uygun fiyata bulabileceğiniz gibi ilk tecrübelerinizi buralardan edinmenizi tavsiye ederim. Şimdilerde çok sık şahit olduğum ve epey can yakan Instagram üzerinden alışverişler konusunda özellikle uyarmak isterim.  Sadece ürünün fotoğrafını görerek, satıcı olduğu sanılan kişilere havale, eft, kapıda ödeme seçenekleriyle ödeme yapıp, sadece ürünü almamakla kalmayıp, parasını da geri alamayan kullanıcıların sayısı çok fazla.

3- Ne zaman alacağım?

Aslında bilirsiniz ki sezonunda alınan her şey, her yerde pahalıdır. Sezon sonu indirimleri ise internette tam anlamıyla bayrama dönüşür. Sezon sizin için çok önemli değilse kışlıklarınızı yazın, yazlıklarınızı da kışın almanız iyi olur. Bu yıl mis gibi bir kışlık kabanı, yazın o sıcacık günlerinde ¼ fiyatına aldım. Zamandan ve enerjiden tasarruf etmek anlamına geldiği için internetten alışverişi seviyorum ben. Mutfak alışverişim ve mobilyalarım dahil hepsini online ortamlardan alıyorum. Çünkü büyük ebatlı şeyleri eve getirmek sıkıntı oluyor benim için. Kapıya kadar gelen ürünü almak ve beğenmezsem yine kapıdan iade edebilmek benim için gayet cazip. Bazen onlarca ürün ve hizmet alıp, iade şartlarına uymak kaydıyla, hepsini değişime gönderdiğim ya da iade ettiğim oluyor. Burada da evmanya.com, Normalde mağazalarda dolaşırken peşimde satış danışmanlarının baskısını hissetmeyi sevmem. Hele ürün iadelerinde insanlarla muhatap olmak işkenceye dönüşebiliyor. İade ve değişimleri ücretsiz yapabiliyor olmak da tam anlamıyla lüks benim için. Eminim, sizin için de öyledir.

Son olarak şunu da belirtmem lazım. Alışveriş bazen farkında olmadan bağımlılığa dönüşebiliyor. Kargo şubelerine girince ne demek istediğimi anlayacaksınız. Duvarlara yaslı duran onlarca trendyol.com, morhipo.com, tozlu.com, modanisa.com vs. paketleri, belki de tek başına kargoculuğun hayat damarı son yıllarda. Kritik bir soru ve 15 saniye düşünme işimizi kolaylaştırabilir. ‘Evet, çok kaliteli ve ucuz ama buna ihtiyacım var mı?’

Görsel

Güneş görmeyen saçlar için, sloganıyla çıkan şampuan, kimseyi incitmeden, hedefini daraltmadan piyasalara giriş yaptı. Başörtü kullanan kadınların bir ihtiyacını görerek, ancak ürününü salt buna kilitlemeden, uzun süre güneş görmeyen, havalanmayan tüm saçlara uygun bir ürün sundu. 5 bitki, 5 mineral vurgusuyla, hedef kitlesine güven vermeyi de ihmal etmedi.

Kozmetik marketlerde görünce, aldım ve denedim. Menşeyi neresidir, bu ürün fikri nereden çıkmıştır, hikayesi nedir merak ettim. Çok bir ipucu göremedim. Ama aslolan çoktandır ötelenen, büyük bir ihtiyaca cevap verdiğini görmenin, mutluluğu oldu.

Başını inancı ya da başka gerekçelerle örten insanların saçları, güneş ve hava ile temas etmediği için, zayıflama, dökülme, çabuk yağlanma, kırılma gibi sorunlar yaşayabiliyor. Daha birçok ihtiyacı olan büyük bir kitle var ancak ne onların bir baskısı var, ne de üreticilerin bu alana bir merakı.

Örneğin; abdest alınan umumi yerlerin temizliği ve kokusu için ürünler, abdest alan insanlar için günlük tüketim ürünleri, namaz kılan insanların günlük ihtiyaç duyabileceği ürünler vs çok büyük bir pazar olarak orada öylece duruyor. Bu pazar toplama, yama yapma suretiyle bugünlere geldi. Ancak bundan sonra pazardan maksimum istifadenin yanı sıra, tüketici dostu bir üretim anlayışının gelişmesi gerekiyor. Umarım olur. Olmalı:)